روز شعر و ادب فارسی

آشنایی جهان با شعر و ادب فارسی در شرق به دوران غزنویان و در غرب به جنگهای صلیبی باز می گردد، به باور شرقشناسان: افسانه‌ها، شعر و قصه‌های ایرانی از طریق اسپانیا، از دنیای اسلام وارد سنت ادبی اروپای قرون وسطی شد و جزء آن گردید و علاقه‌ خاص به مشرق‌زمین، سرزمینهای رازآمیز، و فریبای مسلمانان، در بین آنان پیدا شد که همین علاقه در بسیاری از داستانها و قصه‌های سده‌های میانه اروپا نیز انعکاس یافته است.

«گروسه»‌  ( Grousset ) مستشرق‌ فرانسوی‌ درباره ایران‌ می‌نویسد: «اگر به‌ عنوان‌ یک‌ نفر خارجی‌ اجازه‌ اظهار نظر داشته‌ باشم‌، باید بگویم‌ ایران‌ حق‌ بزرگی‌ بر گردن‌ بشر دارد. زیرا به‌ شهادت‌ تاریخ‌، ایران‌ با فرهنگ‌ نیرومند و ظرایف‌ اسلامی‌ خود در طی‌ قرون‌، وسیله تفاهم‌، توافق‌ و هماهنگی‌ را در میان‌ ملل‌ ایجاد کرده‌ است‌، به‌ طوری‌ که‌ آنها فلسفه‌، فکر و آرمانی‌ واحد پیدا کرده‌اند. در اثر اندیشه‌ها و اشعار ایران‌، نژادهای‌ مختلف‌ دارای‌ ایمان‌ و عقیده مشترک‌ شده‌اند. شاعران‌ ایران‌ جهانی‌ را متمتع‌ کرده‌اند. احساساتی‌ که‌ شاعران‌ ایرانی‌ ابراز می‌دارند، دقیقاً یک‌ فرانسوی‌ را مانند یک‌ هندی‌ و یک‌ ترک‌ را مانند یک‌ گرجی‌ تحت‌ تأثیر قرار می‌دهد. باید گفت‌ عارفان‌ ایران‌ با اینکه‌ کاملاً مسلمانند اما همان‌ قدر، قلب‌ یک‌ مسیحی‌ را به‌ تپش‌ درمی‌ آورند که‌ دل‌ یک‌ برهمن‌ را و به‌ همین‌ جهت‌ به‌ تمام‌ بشریت‌ تعلق‌ دارند

مقبره حافظ در شیراز

یرژی بچکا، دانشمند اهل چکسلواکی معتقد است که: «ادبیات فارسی رتبه اول ادبیات عاشقانه جهانی را از آن خود کرده است و در تمام دوران هزار ساله شعر فارسی جای برجسته و مقام مقدم به حافظ  داده می شود. حافظ مطلقاً بزرگترین شاعر در این زمینه در تمام ادبیات جهان و در تمام طول تاریخ است.»

گوته شاعر بزرگ آلمان که سخت فریفته و شیفته حافظ و اشعار او شده بود غرق در افکار و اندیشه های حافظ آرزوی برادری او را کرده و در اثر جاویدانش «دیوان شرقی» می گوید: « ای حافظ، سخن تو همچون ابدیت بزرگ است، زیرا آن را آغاز و انجامی نیست. کلام تو چون گنبد آسمان تنها به خود وابسته  است و میان نیمه غزل با مطلع و مقطعش فرقی نمی توان گذاشت، چه همه آن در حد جمال و کمال است.

تو آن سرچشمه فیاض شعر و نشاطی که از آن هر لحظه موجی از پس موج دیگر بیرون می‌تراود. دهان تو همواره برای بوسه زدن و طبعت برای نغمه سرودن و دلت برای مهر ورزیدن آماده است.

اگر هم دنیا به سر آید، آرزو دارم که تنها، ای حافظ آسمانی، با تو و در کنار تو باشم و چون برادری توأم، در شادی و غمت شرکت کنم. و چون تو عشق ورزم، زیرا این افتخار زندگی من و مایه حیات من است.

حافظا دلم می خواهد از شیوه غزلسرایی تو تقلید کنم. چون تو قافیه پردازم و غزل خویش را به ریزه کاری های گفته تو بیارایم. نخست به معنی اندیشم و آن گاه بدان لباس الفاظ پوشم. هیچ کلامی را دو بار در قافیه نیاورم مگر اینکه با ظاهری یکسان معنایی جدا داشته باشد. دلم می خواهد همه این دستورها را به کار بندم تا شعری چون تو، ای شاعر شاعران جهان سروده باشم

گوته- مقبره حافظ

ترجمه های اشعار حافظ به آلمانی اندیشمندان بسیاری را شیفته و مبهوت این اعجوبه شرق کرده است. نیچه اشعار حافظ را عمارتی پرشکوه می داند. شعر حافظ آنچنان او را مسحور خود کرده که از آن به عنوان یک پدیده خارق العاده نام می برد، پدیده ای که خلق آن ناممکن به نظر می رسد. آنقدر ناممکن که بگویی موشی کوه زاییده است. افکار بلند حافظ اعجاب او را برانگیخته است تا آنجا که می گوید:

پرشکوه تر از هر عمارتی است

میکده ای که تو ساخته ای برای خویش

فزون تر از عطش همه جهان است

شراب خمره‌های میکده ات

پرنده ای که ققنوس نام داشت

مهمان منزل تو بوده است

موشی که کوه زایید

تو، خود، بوده ای.

تو، همه و هیچ کس

باده و میکده‌ای

ققنوس، موش و کوهی.

جاودان در خود فرو می شوی

و جاودانه از خود به فراز بال می گشایی

تو اوج فرورفتگی

و ژرفای عروجی

مست مستان مستی ای

دیگر برای چه

برای چه شراب می خواهی. (نیچه)

اندیشمند فرانسوی «فوشه دو کور» گویی که با شعر حافظ زندگی کرده که معتقد است: "شعر حافظ  برای تمامی لحظه های زندگی است. بیان عاشقانه حافظ در چارچوب اسلامی شکل گرفته، چارچوبی که در آن، مضمون توحید بسیار قوی است. مخاطب عشق، تنها یک موجود واحد است و عشق، عشقی است کامل، یگانه، حسادت آمیز و بیگانه با غیر. مضمون عشق حافظ از محیطی عارفانه برگرفته شده است.»

آنچه موجب شیفتگی اندیشمندان بزرگ جهانی از شرق تا غرب شده است، اندیشه ها و افکار متعالی منتشر در شعر بزرگان ادب فارسی است. پرسشهای فلسفی خیام، عشق عارفانه مولوی، خردگرایی فردوسی و حکمت سعدی شیفتگان بسیاری در سراسر جهان دارد. در روزگاری ترجمه منظوم رباعیات خیام توسط فیتز جرالد انگلیسی پس از کتاب مقدس و نمایشنامه های شکسپیر، پر فروشترین کتاب جهان شد. از حد یک شعر گذشت، یک شعار شد، نماد و نشانه یک خیزش گردید و در خلال قرن بیستم خانه ای در انگلستان و امریکا و قفسه دانشجویی در این دو کشور نبود که نسخهای از رباعیات خیام در آن نباشد.  خیام به خانه های اروپاییان رفته و کتاب بالینی آنان شده بود تا آنجا که سربازان انگلیسی در دو جنگ جهانی این کتاب را همراه خود میبردهاند.

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو